Jak powlekać cynk (również ZnAl / Zamak)?

Galwaniczne powlekanie cynku lub odlewów ciśnieniowych z cynku (ZnAl)

Jeśli podłożem jest już cynk (np. odlewy ciśnieniowe z cynku / ZnAl lub powierzchnie ocynkowane) i ma zostać na niego nałożona kolejna warstwa galwaniczna (np. miedź, nikiel, chrom itp.), obowiązują nieco inne wymagania niż w przypadku stali. Cynk jest stosunkowo reaktywnym metalem i może ulec szybkiemu uszkodzeniu w mocnych kwasach lub zasadach. Ponadto wykazuje tendencję do utleniania, co może utrudniać dobrą przyczepność. Z tego względu – w szczególności w przypadku odlewów ze stopów cynku (ZnAl) – stosuje się zazwyczaj tak zwaną warstwę uderzeniową (ang. „Strike” / warstwę podkładową), aby zapewnić niezawodną przyczepność dla kolejnej warstwy wierzchniej. Jako warstwę podkładową (Strike) stosuje się alkaliczny elektrolit miedziany.

Poniżej przedstawiamy zalecaną sekwencję procesu w przypadku galwanicznego powlekania cynku lub odlewów ciśnieniowych z cynku:

1. Czyszczenie / Odtłuszczanie

   Cel: Usunięcie tłuszczów, olejów i innych zanieczyszczeń.
   Wskazówki: Należy używać odpowiednich (łagodnych) środków czyszczących, ponieważ cynk może ulec uszkodzeniu w środowisku silnie zasadowym. Zazwyczaj stosuje się metodę zanurzeniową, ewentualnie wspomaganą ultradźwiękami lub czyszczeniem natryskowym.

2. Płukanie

   Cel: Usunięcie resztek środka czyszczącego, aby uniknąć ich przeniesienia do kolejnych kąpieli.
   Wskazówka: Często zaleca się płukanie wieloetapowe (w zimnej lub ciepłej wodzie) w celu całkowitego oczyszczenia powierzchni.

3. Lekkie trawienie / Aktywacja (Kondycjoner)

   Cel: Usunięcie cienkich warstw tlenków i aktywacja powierzchni cynku.
   Kondycjoner: Specjalna, łagodnie kwaśna kąpiel, którą sporządza się w postaci lekko rozcieńczonej (zgodnie z instrukcjami producenta). Dzięki temu powierzchnia cynku jest traktowana delikatnie i nie ulega nadmiernemu wytrawieniu.

4. Krótkie płukanie

   Cel: Usunięcie pozostałości po trawieniu lub kondycjonerze, aby nie zanieczyścić kolejnych kąpieli.

5. Warstwa podkładowa (alkaliczny elektrolit miedziany)

   Cel: Nałożenie bardzo cienkiej, ale wysoce przyczepnej warstwy metalu jako bazy dla kolejnych powłok.
   Alkaliczny elektrolit miedziany:
   - Zapewnia dobrą przyczepność do cynku, o ile powierzchnia jest odpowiednio przygotowana.
   - Jest (w porównaniu do kąpieli cyjankowych) bardziej przyjazny dla środowiska i bezpieczniejszy.

6. Powłoka główna

   Opcje:
   - Kolejna warstwa miedzi (kwaśna) dla poprawy przewodności i wygładzenia.
   - Nikiel dla ochrony antykorozyjnej i utwardzenia.
   - Chrom (na nikiel) dla połysku i odporności na ścieranie.
   - Inne metale lub stopy (np. mosiądz, cyna, brąz) w zależności od potrzeb.

7. Płukanie / Obróbka końcowa

   Cel: Usunięcie resztek elektrolitu i dodatków.
   Opcjonalnie: Pasywacja lub uszczelnianie w celu zapewnienia dodatkowej ochrony antykorozyjnej lub specjalnego efektu wizualnego.

8. Suszenie / Kontrola końcowa

   Suszenie: Wirówka, piec z gorącym powietrzem lub podobne metody, aby uniknąć zacieków z wody.
   Zakończenie: Kontrola wizualna, pomiar grubości warstwy i testy przyczepności.

Krótkie podsumowanie etapów procesu

1. Odtłuszczanie / Czyszczenie
2. Płukanie
3. Lekkie trawienie / Aktywacja (Kondycjoner, rozcieńczony)
4. Płukanie
5. Warstwa podkładowa (alkaliczny elektrolit miedziany)
6. Powłoka główna (np. miedź błyszcząca, nikiel)
7. Płukanie / Obróbka końcowa
8. Suszenie / Kontrola końcowa