Zasada działania

Zincat tworzy na aluminium cienką, dobrze przylegającą warstwę wymienną cynku, która zapobiega natychmiastowemu ponownemu utlenianiu Al i czyni powierzchnię przewodzącą/aktywną dla kolejnych warstw elektrolitycznych (np. miedź alkaliczna).

Zasada podstawowa (chemia)

W silnie zasadowym roztworze (NaOH/KOH) przypowierzchniowa matryca Al rozpuszcza się do aluminianu; jednocześnie z kompleksowanego Zn (np. Zn(OH)₄²⁻) osadza się cynk metaliczny na powierzchni → warstwa wymiany.

Standardowy łańcuch procesu (galwaniczny)

1. Odtłuszczanie (alkaliczne), dokładnie spłukać.
2. Trawienie alkaliczne (krótkie), spłukać.
3. Deoksydacja/desmut (np. z kondycjonerem lub na bazie azotanów), spłukać.
4. Zincat (typ. 30–90 s; utrzymywać krótko, inaczej krucha warstwa).
5. Double-zincate dla trudnych stopów: chemicznie zdjąć/aktywować → zincat ponownie. (Pierwsza warstwa często nie jest przyczepna i daje się zetrzeć.)
6. Krótka aktywacja (łagodnie kwaśna), bez suszenia przejść dalej do galwanizacji.
7. Strike galwaniczny przy małej gęstości prądu:
   • Strike miedziowy cyjankowy (klasyczny, bardzo niezawodny; toksyczny/uciążliwy środowiskowo) lub
   • Miedź alkaliczna
8. Następnie warstwy główne: np. miedź błyszcząca do budowy, nikiel/chrom dekoracyjny itp.

Zależności stopowe

• Odlewy Al-Si (wysokie Si), Al-Mg, wysokowytrzymałe stopy Al: niemal zawsze double-zincate; ewentualnie dłuższa deoksydacja.
• Świeżo lane/śrutowane powierzchnie: starannie aktywować pory i wyspy krzemowe; dostosować czasy trawienia/deoksydacji.

Typowe wady i środki zaradcze

• Odspajanie/pęcherze: zbyt gruby/stary zincat, tlenki/brud, długie postoje/czasy suszenia → krótsze czasy zincatu, świeże kąpiele, szybki transfer mokre-na-mokre (≤ 1–2 min).
• Ciemnoszary: zincat wyczerpany, niewystarczająca aktywacja → odnowić zincat, zoptymalizować aktywację.
• Chropowatość/ataki krawędzi: zbyt agresywna/przedłużona chemia trawienia → skorygować czasy/receptury.

Prowadzenie kąpieli (zincat)

• Silnie zasadowa, zawiera kompleksy Zn; obciążenie aluminianem rośnie z czasem → aktywność spada.
• Działania: filtracja, częściowe odnowienia/dodawki, krótkie czasy kontaktu, stała temperatura/zasadowość.

Bezpieczeństwo/Środowisko

Zincat jest żrący → stosować ŚOI (rękawice, okulary, fartuch), unikać rozprysków. Prowadzić płukania alkaliczne/czyste; ścieki zawierające Zn/Al traktować zgodnie z przepisami.